Amino Asit Emilimi ve Transportu

Bu video dersi, aminoasitlerin bağırsak epitelinden emilimini ve böbrek tübüllerinden geri emilimini yöneten taşıma sistemlerini, bu sistemlerin genetik bozukluklarını ve hücresel büyüme ile olan ilişkisini ele almaktadır. Ders kapsamında taşınma süreçleri sodyuma bağımlı ve bağımsız sistemler olarak sınıflandırılmakta; tek yönlü taşıma yapan üniporter, aynı yönde çift molekül taşıyan simporter ve zıt yönlü çalışan antiporter protein mekanizmaları incelenmektedir. Ağır ve hafif zincirlerden oluşan ve bağırsak ile böbreklerde aminoasit emilimini sağlayan heterodimerik taşıyıcı sistemler açıklanmaktadır. Aminoasit taşıyıcılarının sadece basit birer transport proteini olmayıp, hücresel büyüme, proliferasyon ve metabolizmayı kontrol eden bir kinaz kompleksi olan mTOR sisteminin aktivasyonunu (özellikle SLC38A9 aracılığıyla glutamin ve lösin sinyalleriyle) nasıl uyardığı çözümlenmektedir. Ayrıca aminoasit transportunda kullanılan ve 3 aminoasitli glutatyonun işe karıştığı gama-glutamil döngüsü detaylandırılmaktadır. Son olarak triptofan dahil nötral aminoasitlerin emilim bozukluğuyla seyreden ve pellegra benzeri klinik tablolar oluşturan Hartnup hastalığı ile idrarda sistin, lizin, arjinin ve ornitin artışıyla karakterize sistinüri patolojileri açıklanmaktadır.